Zerwane więzadło krzyżowe u psa

Pies nagle zaczyna kuleć na tylną łapę. Jeszcze wczoraj biegał normalnie, a dziś nie chce jej obciążać, siada inaczej niż zwykle albo ostrożnie wstaje z legowiska. Właściciel często podejrzewa przeciążenie lub niefortunne postawienie łapy. Tymczasem jedną z częstszych przyczyn takiego obrazu jest uszkodzenie więzadła krzyżowego w stawie kolanowym.

Zerwanie więzadła krzyżowego u psa nie zawsze jest wynikiem jednego gwałtownego urazu. U wielu zwierząt problem rozwija się stopniowo. Więzadło traci swoją wytrzymałość, kolano staje się coraz mniej stabilne, aż w pewnym momencie pojawia się wyraźna kulawizna.

To właśnie dlatego w ortopedii liczy się szybkie rozpoznanie przyczyny. Sam fakt, że pies po kilku dniach zaczyna chodzić nieco lepiej, nie oznacza jeszcze, że staw wrócił do prawidłowej pracy.

W PRO-VET w Łodzi zajmujemy się diagnostyką i leczeniem schorzeń układu ruchu, w tym urazów i uszkodzeń stawu kolanowego. Jeśli podejrzewane jest zerwanie więzadła krzyżowego, badanie ortopedyczne pozwala ocenić stabilność kolana i zaplanować dalsze postępowanie.

Czym jest więzadło krzyżowe u psa i dlaczego jest tak ważne?

Staw kolanowy psa musi pozostawać stabilny podczas chodzenia, biegania, wstawania i skakania. Jedną ze struktur odpowiedzialnych za tę stabilność jest więzadło krzyżowe doczaszkowe. Jego zadaniem jest między innymi kontrolowanie wzajemnego przemieszczania się kości udowej i piszczelowej podczas obciążania kończyny. Kiedy więzadło zostaje uszkodzone, prawidłowa mechanika kolana zostaje zaburzona. W praktyce oznacza to, że podczas stawiania łapy staw może zachowywać się niestabilnie. Pojawia się ból, stan zapalny i przeciążenie pozostałych struktur. Z czasem mogą rozwijać się również zmiany zwyrodnieniowe.

Dlaczego u psa dochodzi do zerwania więzadła krzyżowego?

Nie zawsze trzeba szukać jednego konkretnego momentu urazu.

Oczywiście więzadło może zostać uszkodzone podczas gwałtownego skrętu, poślizgnięcia, biegu czy niefortunnego lądowania. U wielu psów proces wygląda jednak inaczej. Struktura więzadła ulega stopniowym zmianom degeneracyjnym i staje się coraz bardziej podatna na uszkodzenie. Wtedy zwykły ruch może być jedynie momentem, w którym problem staje się widoczny. Na ryzyko mogą wpływać między innymi budowa kończyny, masa ciała, aktywność fizyczna, wiek oraz indywidualne predyspozycje psa. Nie oznacza to przy tym, że problem dotyczy wyłącznie dużych i ciężkich ras. Uszkodzenie więzadła krzyżowego może wystąpić również u mniejszych psów.

Zerwane więzadło krzyżowe u psa – objawy

Najbardziej charakterystycznym sygnałem jest kulawizna tylnej kończyny. Jej nasilenie może być jednak bardzo różne. Niektóre psy praktycznie przestają obciążać chorą łapę. Inne tylko lekko kuleją albo zaczynają chodzić prawie normalnie po kilku minutach ruchu.

Do objawów, które mogą sugerować problem z więzadłem krzyżowym, należą:

• nagła lub narastająca kulawizna tylnej kończyny,
• niechęć do obciążania jednej łapy,
• trudniejsze wstawanie po odpoczynku,
• siadanie z jedną kończyną wysuniętą na bok,
• niechęć do biegania i skakania,
• pogorszenie chodu po dłuższym spacerze,
• sztywność po odpoczynku,
• bolesność w obrębie kolana,
• zmniejszenie aktywności bez wyraźnej innej przyczyny.

Objawy mogą okresowo słabnąć. To jeden z powodów, dla których właściciele czasami odkładają wizytę. Pies zaczyna chodzić lepiej, więc łatwo założyć, że uraz się goi. Tymczasem niestabilność stawu może nadal pozostawać.

Czy pies może chodzić z zerwanym więzadłem krzyżowym?

Tak, wiele psów nadal chodzi, a nawet próbuje biegać. Nie świadczy to jednak o tym, że kolano funkcjonuje prawidłowo. Psy bardzo skutecznie zmieniają sposób poruszania się, aby zmniejszyć obciążenie bolesnego miejsca. Zaczynają przenosić ciężar na drugą tylną kończynę albo mocniej wykorzystywać przednią część ciała. Taka kompensacja może przez pewien czas maskować problem. Właśnie dlatego utrzymująca się lub nawracająca kulawizna powinna być skonsultowana przez lekarza zajmującego się ortopedią.

Ortopeda weterynaryjny Łódź – jak rozpoznaje się zerwane więzadło?

Diagnostyka zaczyna się od badania ortopedycznego.

Lekarz ocenia sposób poruszania się psa, ustawienie kończyn, zakres ruchu w stawie oraz jego stabilność. W przypadku podejrzenia uszkodzenia więzadła krzyżowego wykonuje się odpowiednie testy manualne pozwalające ocenić nieprawidłowe przemieszczanie struktur kolana. Jednym z badanych zjawisk jest tak zwany ruch szufladowy. Jego obecność może świadczyć o utracie stabilności stawu. Znaczenie ma również ocena napięcia mięśni, bolesności i ewentualnego obrzęku.

Czy RTG pokaże zerwane więzadło krzyżowe?

Samo więzadło nie jest bezpośrednio widoczne na klasycznym zdjęciu rentgenowskim w taki sposób jak kość. RTG jest jednak bardzo ważnym elementem diagnostyki kolana. Pozwala ocenić zmiany w obrębie stawu, obecność cech zwyrodnieniowych, ustawienie kości oraz wykluczyć inne przyczyny kulawizny. Badanie obrazowe może być również potrzebne przy planowaniu leczenia chirurgicznego i wykonywaniu odpowiednich pomiarów. Dlatego diagnostyka zerwanego więzadła opiera się przede wszystkim na połączeniu badania ortopedycznego z odpowiednio dobranym obrazowaniem.

Czy zerwane więzadło krzyżowe u psa trzeba operować?

Nie istnieje jedna odpowiedź właściwa dla wszystkich psów.

Sposób leczenia zależy od wielu czynników, między innymi masy ciała, wieku, aktywności, stopnia niestabilności kolana, zmian obecnych w stawie oraz ogólnego stanu zwierzęcia. W wybranych przypadkach można rozważyć leczenie zachowawcze, szczególnie gdy niestabilność jest niewielka lub istnieją przeciwwskazania do zabiegu. W wielu przypadkach wyraźnego uszkodzenia więzadła leczenie chirurgiczne daje jednak możliwość uzyskania lepszej stabilizacji kolana i poprawy funkcji kończyny.

Operacja więzadła krzyżowego u psa – TTA, TPLO i inne metody

Nowoczesne leczenie chirurgiczne nie polega zazwyczaj na prostym zszyciu zerwanego więzadła. W wielu technikach celem jest zmiana biomechaniki kolana w taki sposób, aby staw mógł funkcjonować stabilniej mimo uszkodzenia więzadła. W ortopedii weterynaryjnej stosuje się między innymi techniki TTA, TPLO oraz stabilizację zewnątrztorebkową.

TTA u psa

TTA, czyli Tibial Tuberosity Advancement, polega na zmianie ustawienia guzowatości kości piszczelowej. Dzięki odpowiedniej korekcji zmienia się sposób działania sił w stawie kolanowym podczas obciążania kończyny.

Celem jest uzyskanie warunków pozwalających na funkcjonalną stabilizację kolana.

TPLO u psa

TPLO polega na zmianie geometrii bliższej części kości piszczelowej. Również tutaj celem jest ograniczenie nieprawidłowego przemieszczania struktur stawu podczas obciążenia.

Technika wymaga odpowiedniego planowania i precyzyjnych pomiarów.

Stabilizacja zewnątrztorebkowa

W niektórych przypadkach stosuje się metodę polegającą na mechanicznym ustabilizowaniu stawu poza jego torebką. Dobór konkretnej techniki zależy od cech pacjenta i wyniku badania ortopedycznego.

Nie ma więc jednej „najlepszej” operacji więzadła dla każdego psa. Dobra decyzja wynika z anatomii, masy ciała, aktywności i charakteru konkretnego uszkodzenia.

Co się dzieje, jeśli zerwane więzadło nie jest leczone?

Niestabilne kolano nie pracuje prawidłowo.

Z czasem może dochodzić do rozwoju zmian zwyrodnieniowych i przewlekłego bólu. Pies zaczyna również coraz bardziej odciążać chorą kończynę, co wpływa na pracę innych stawów i mięśni. Może dojść do zaniku mięśni uda oraz pogorszenia ogólnej sprawności. Istotnym problemem mogą być również uszkodzenia łąkotek. Przy niestabilnym kolanie są one narażone na dodatkowe przeciążenia. Im dłużej trwa nieprawidłowa mechanika stawu, tym większe mogą być zmiany wtórne.

Czy zerwanie więzadła może wystąpić także w drugiej nodze?

Tak.

U części psów po uszkodzeniu więzadła w jednym kolanie z czasem pojawia się podobny problem w drugiej kończynie. Wynika to zarówno z indywidualnych predyspozycji, jak i z faktu, że druga noga przez pewien czas przejmuje większą część obciążenia. Dlatego podczas oceny psa warto patrzeć nie tylko na jedną bolesną kończynę, ale na sposób pracy całego układu ruchu.

Jak wygląda powrót psa do sprawności po operacji?

Operacja jest początkiem leczenia, a nie jego końcem.

Po zabiegu bardzo ważne jest odpowiednie ograniczenie aktywności. W pierwszych tygodniach pies nie powinien biegać, skakać ani wykonywać gwałtownych skrętów. Spacery są stopniowo wydłużane zgodnie z zaleceniami lekarza. Znaczenie ma również kontrola pooperacyjna oraz odpowiednio zaplanowana rehabilitacja. Jej celem jest odbudowanie zakresu ruchu, siły mięśniowej i prawidłowego wzorca chodu. Tempo powrotu do pełnej aktywności zależy od rodzaju zabiegu, wieku psa, jego kondycji i przebiegu gojenia.

Ortopedia weterynaryjna Łódź – kiedy warto zgłosić psa do PRO-VET?

Jeśli pies nagle zaczyna kuleć na tylną łapę, nie chce jej obciążać albo problem powraca po każdym spacerze, nie warto przez wiele tygodni obserwować sytuacji bez diagnostyki. Szczególnie niepokojąca jest nagła kulawizna bez widocznej rany czy urazu łapy. Przyczyna może znajdować się znacznie wyżej, właśnie w obrębie kolana. W PRO-VET w Łodzi zajmujemy się diagnostyką oraz leczeniem schorzeń ortopedycznych u psów. Oceniamy stabilność stawu kolanowego, wykonujemy potrzebną diagnostykę i dobieramy dalsze postępowanie do potrzeb konkretnego pacjenta. Jeżeli leczenie chirurgiczne jest wskazane, wybór techniki nie powinien być przypadkowy. Bierze się pod uwagę zarówno charakter uszkodzenia, jak i budowę kończyny, masę ciała, wiek i aktywność psa.

Jeżeli podejrzewasz zerwane więzadło krzyżowe u psa, konsultacja ortopedyczna pozwala ustalić, co dzieje się w kolanie i jakie leczenie daje najlepszą szansę na sprawny powrót do ruchu.